Kennisbank Publicaties Kirgizië laat zien hoe beloften over gezondheidszorg in de praktijk kunnen worden gebracht

Kirgizië heeft als eerste land ooit het Compendium voor universele gezondheidszorg van de WHO volledig toegepast om een volledig nationaal pakket aan zorgvoorzieningen te herontwerpen. Na een tweejarig, op bewijs gebaseerd overlegproces heeft de regering prioriteit gegeven aan 182 essentiële diensten – de uitdaging was dat er slechts 19 dollar per hoofd van de bevolking beschikbaar was om deze te bekostigen, wat een schril contrast blootlegde tussen ambities en de financiële realiteit, iets wat veel landen zullen herkennen.

Het zorgpakket van Kirgizië beloofde brede toegang tot zorg, maar de rechten daarop waren nooit duidelijk gedefinieerd. Dit droeg bij aan onevenwichtige begrotingen en eigen bijdragen die 38% van de totale gezondheidsuitgaven uitmaken. Tussen 2023 en 2025 voerde het ministerie van Volksgezondheid, ondersteund door technische deskundigen van het Radboudumc en het University College London, de allereerste systeemwijde toepassing van het WHO Universal Health Coverage Compendium (UHCC) uit om het uitkeringspakket te herontwerpen.

Het proces volgde een op bewijs gebaseerde, deliberatieve aanpak: technische werkgroepen brachten 424 potentiële diensten in kaart aan de hand van gestandaardiseerde WHO-definities, een workshop met 62 belanghebbenden stelde acht prioriteringscriteria vast (waaronder kosteneffectiviteit, ziektelast en rechtvaardigheid), en een speciaal kostenmodel berekende de prijs van elke dienst. Uit de beraadslaging bleek dat 182 diensten hoge prioriteit hadden, maar de beschikbare begrotingsruimte van Kirgizië voor herverdeling bedroeg slechts 19 dollar per hoofd van de bevolking (exclusief personeel in de gezondheidszorg), wat ver onder het benodigde bedrag lag.

Er werden drie financieringsscenario’s gemodelleerd. Volledige overheidsfinanciering van alle 182 prioritaire diensten zou 53,76 dollar per hoofd van de bevolking kosten (exclusief personeel in de gezondheidszorg). Een door begrotingsbeperkingen gedreven pakket, beperkt tot 66 diensten, zou beter aansluiten bij het beschikbare budget, maar zou belangrijke diensten op het gebied van niet-overdraagbare ziekten, infectieziekten, geestelijke gezondheidszorg en spoedeisende hulp uitsluiten – wat als politiek onaanvaardbaar werd beschouwd. Een middenweg (gemengde publieke-private financiering, waarbij publieke financiering wordt gecombineerd met bestaande eigenbijdragemechanismen van verzekeringen) zou alle 182 prioritaire diensten in stand kunnen houden voor 47,74 US$ per hoofd van de bevolking, wat nog steeds boven de huidige begrotingsruimte ligt, maar met een kleiner financieringstekort.

Naast het pakket zelf heeft het onderzoek ook gezorgd voor blijvende institutionele capaciteit: een opgeleide groep deskundigen en een herbruikbaar kostenmodel voor toekomstige herzieningen. De auteurs stellen dat dit een repliceerbaar model biedt voor andere landen met beperkte middelen die willen overstappen van een impliciet naar een expliciet, op bewijs gebaseerd uitkeringsontwerp